LỘ TRÌNH HỌC DEVOPS CHO NGƯỜI MỚI BẮT ĐẦU TỪ CON SỐ 0

DevOps là gì?

DevOps không chỉ là việc sử dụng các công cụ tự động hóa hay triển khai CI/CD, mà là sự kết hợp giữa nền tảng hạ tầng, tư duy vận hành hệ thống, kỹ năng tự động hóa và khả năng phối hợp giữa các nhóm kỹ thuật. Vì vậy, việc học DevOps cần một lộ trình có cấu trúc, đi từ nền móng đến nâng cao, tránh học rời rạc hoặc chạy theo công cụ. Dù bạn là người mới bắt đầu hay đã có kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực IT, lộ trình trong tài liệu này sẽ giúp bạn:
• Hiểu rõ DevOps là gì và không phải là gì
• Xác định đúng những kỹ năng cần học theo từng giai đoạn
• Biết mình đang ở đâu và cần bổ sung gì để tiến xa hơn trong sự nghiệp DevOps

Đối tượng phù hợp
Tài liệu này phù hợp với hai nhóm đối tượng chính:
1. Người mới bắt đầu (Beginners)
Dành cho:
• Sinh viên hoặc người mới ra trường định hướng theo mảng DevOps
• Người chuyển hướng từ các lĩnh vực khác trong IT sang DevOps
• Những ai chưa có cái nhìn rõ ràng về lộ trình học DevOps
Thông qua tài liệu này, bạn sẽ:
• Hiểu được DevOps Engineer cần những kỹ năng gì
• Biết nên bắt đầu từ đâu: Linux, Network, System hay Automation
• Tránh học lan man, học theo trend nhưng không xây được nền tảng
• Có định hướng rõ ràng để chuẩn bị cho việc ứng tuyển vị trí
DevOps/Junior DevOps

2. Người đã có kinh nghiệm (Experienced Individuals)
Dành cho:
• System Admin, Network Engineer, QA, Developer muốn chuyển sang DevOps
• Người đang làm DevOps nhưng cảm thấy kiến thức còn rời rạc, thiếu hệ thống
• Những ai muốn chuẩn hóa lại kỹ năng theo tiêu chuẩn doanh nghiệp & quốc tế
Tài liệu sẽ giúp bạn:
• Rà soát và lấp đầy các lỗ hổng kiến thức nền tảng
• Hiểu rõ mối liên kết giữa hạ tầng, automation, CI/CD và cloud
• Củng cố tư duy DevOps để làm việc hiệu quả hơn trong môi trường thực tế
• Hoàn thiện năng lực cá nhân nhằm sẵn sàng cho các vị trí DevOps Engineer / Senior DevOps Engineer

Lộ trình DevOps – Tổng quan

Dưới đây là bảng tổng hợp đầy đủ các kỹ năng cốt lõi cần thiết để trở thành một DevOps Engineer thành thạo, kèm theo thời gian ước tính để học từng kỹ năng. Lưu ý rằng thời gian học có thể khác nhau tùy từng người. Các mốc thời gian này được ước tính dựa trên việc dành trung bình 3–5 giờ học mỗi ngày.
Hãy sử dụng lộ trình này để:
• Định hướng quá trình học tập
• Theo dõi tiến độ của bản thân
• Xây dựng nền tảng DevOps vững chắc

Bảng kỹ năng & lộ trình học DevOps

1. Linux Cơ Bản

Linux là một hệ điều hành mã nguồn mở, được sử dụng rộng rãi trên server và môi
trường phát triển phần mềm.
Với vai trò là DevOps Engineer, bạn sẽ chịu trách nhiệm triển khai, cấu hình và duy trì
hạ tầng nơi các ứng dụng chạy.
Phần lớn hệ thống server hiện nay đều sử dụng Linux, vì vậy việc làm việc thành
thạo với Linux — đặc biệt là dòng lệnh (command line) là yêu cầu bắt buộc.
Khóa học này cũng bắt đầu với Bash, đây là shell và ngôn ngữ scripting phổ biến
nhất trên Linux.
Thời gian học ước tính: 2–3 tuần

2. Các khái niệm mạng

Networking tập trung vào cách các máy tính giao tiếp với nhau, bao gồm các nội dung như địa chỉ IP và các giao thức mạng. Bạn cần hiểu rõ dữ liệu được truyền như thế nào, cách bảo mật, và cách khắc phục sự cố mạng khi có vấn đề xảy ra. Đây là nền tảng cốt lõi để quản lý hạ tầng IT một cách hiệu quả. Một công cụ rất quan trọng để thực hành là Wireshark, cho phép bạn phân tích lưu lượng mạng (network traffic).
Thời gian học ước tính: 2 tuần

3. Git

Git là một hệ thống quản lý phiên bản giúp bạn theo dõi các thay đổi trong mã nguồn và làm việc nhóm hiệu quả.
Git đặc biệt quan trọng khi làm việc trong các dự án có nhiều người, giúp quản lý code, ghi nhận lịch sử thay đổi và phối hợp làm việc mà không ghi đè lên code của nhau.
Thời gian học ước tính: 1–2 tuần

4. Ngôn ngữ lập trình

Các ngôn ngữ lập trình như Python, Ruby và Go được sử dụng để tự động hóa các tác vụ và quản lý cấu hình. Bạn sẽ cần viết các script để tự động hóa những công việc lặp đi lặp lại, xử lý cấu hình và tích hợp các công cụ khác nhau. Mặc dù có nhiều ngôn ngữ phổ biến, chúng tôi khuyên dùng Python vì tính đơn giản, thư viện mạnh mẽ và tính linh hoạt của nó.
Thời gian ước tính: 4–6 tuần

5. Cloud

Các nhà cung cấp cloud như AWS, Azure và GCP cung cấp nhiều dịch vụ như tính toán, lưu trữ và mạng, giúp bạn xây dựng và triển khai ứng dụng. Nếu bạn mới bắt đầu, nên chọn một nhà cung cấp cloud để tập trung học, và AWS là lựa chọn rất tốt vì được sử dụng phổ biến nhất. Khi đã quen, bạn có thể học thêm các nền tảng khác khi cần.
Thời gian ước tính: 3–4 tuần

6. Container

Container hóa là việc đóng gói một ứng dụng và các thành phần phụ thuộc của nó vào một container, đảm bảo ứng dụng chạy giống nhau ở mọi môi trường. Container đã trở thành tiêu chuẩn mới trong việc đóng gói phần mềm. Chúng giúp ứng dụng của bạn chạy nhất quán trên các môi trường khác nhau, từ đó đơn giản hóa việc triển khai và quản lý.
Docker là công cụ phổ biến nhất cho container .
Thời gian ước tính: 3–4 tuần

7. CI/CD

CI/CD là phương pháp tự động tích hợp và triển khai các thay đổi trong mã nguồn, cho phép phát hành phần mềm thường xuyên và đáng tin cậy. Các pipeline CI/CD đảm bảo rằng mọi thay đổi trong mã đều được kiểm thử và triển khai tự động. Điều này giúp tăng tốc quá trình phát triển và duy trì chất lượng phần mềm cao. Jenkins là công cụ rất mạnh để thiết lập pipeline CI/CD. Ngoài ra còn có các công cụ phổ biến khác như GitLab CI/CD, CircleCI và Travis CI. Khuyến nghị bắt đầu với Jenkins vì tính linh hoạt và sự hỗ trợ mạnh mẽ từ cộng đồng.
Thời gian ước tính: 3–4 tuần

8. K8S

Các công cụ điều phối như Kubernetes và Helm giúp tự động hóa việc triển khai, mở rộng quy mô và quản lý các ứng dụng được đóng gói. Những công cụ này rất cần thiết để quản lý các ứng dụng phức tạp trong sản xuất, đảm bảo chúng chạy trơn tru, dễ dàng mở rộng quy mô và phục hồi nhanh chóng sau những thất bại. Kubernetes đang dẫn đầu công cụ điều phối bạn nên học.
Thời gian dự kiến: 4 – 6 tuần

9. Dịch vụ Mạng và Hạ tầng

Phần này bao gồm việc thiết lập và quản lý các dịch vụ như reverse proxy, forward proxy, máy chủ cache, tường lửa và bộ cân bằng tải. Việc hiểu rõ các dịch vụ này là rất quan trọng để tối ưu hiệu năng ứng dụng, quản lý lưu lượng mạng và đảm bảo an ninh. Chúng đóng vai trò then chốt trong kiến trúc và sự ổn định vận hành của ứng dụng. Nginx là một công cụ linh hoạt để xử lý reverse proxy và cân bằng tải.
Thời gian ước tính: 3–4 tuần

10. Quản lý Cấu hình

Các công cụ quản lý cấu hình như Ansible, Puppet và Chef tự động hóa việc triển khai, cấu hình và quản lý các máy chủ và ứng dụng. Những công cụ này rất quan trọng để duy trì tính nhất quán trong toàn bộ hạ tầng của bạn. Chúng cho phép bạn tự động hóa các tác vụ lặp đi lặp lại, đảm bảo tất cả các máy chủ và ứng dụng được cấu hình chính xác và nhất quán. Khuyên nghị bắt đầu với Ansible do tính đơn giản và các tính năng mạnh mẽ của nó.
Thời gian ước tính: 3-4 tuần

11. Hạ tầng dưới dạng Mã (Code – IaC)

IaC bao gồm việc quản lý và thiết lập hạ tầng máy tính thông qua các tệp cấu hình mà máy tính có thể đọc được, thay vì thông qua cấu hình phần cứng vật lý hoặc các công cụ cấu hình tương tác trực tiếp. Các công cụ IaC như Terraform và CloudFormation cho phép bạn tự động hóa việc thiết lập và quản lý hạ tầng của mình. Phương pháp này giúp tăng hiệu quả, giảm thiểu sai sót và đảm bảo hạ tầng có khả năng mở rộng và có thể lặp lại một cách đồng nhất. Thực sự khuyên bạn nên bắt đầu với Terraform vì tính linh hoạt và mức độ phổ biến của nó.
Thời gian dự kiến: 3-4 tuần

12. Giám sát và Ghi nhật ký

Các công cụ giám sát và ghi nhật ký, chẳng hạn như Prometheus, Grafana, ELK Stack, và Fluentd, giúp theo dõi hiệu suất và tình trạng sức khỏe của các ứng dụng cũng như cơ sở hạ tầng của bạn. Việc giám sát và ghi nhật ký hiệu quả là điều thiết yếu để duy trì độ tin cậy và hiệu suất cho ứng dụng. Những công cụ này giúp bạn phát hiện và khắc phục sự cố nhanh chóng, đảm bảo ứng dụng vận hành trơn tru và hiệu quả. Prometheus là một công cụ tuyệt vời để giám sát, thường được kết hợp với Grafana để trực quan hóa dữ liệu.
Thời gian dự kiến: 3-4 tuần

DevOps không khó nếu bạn có lộ trình học đúng ngay từ đầu. Khi nắm vững nền tảng, học theo từng bước rõ ràng và thực hành đều đặn, người mới bắt đầu hoàn toàn có thể theo kịp yêu cầu thực tế của doanh nghiệp và từng bước tiến tới vị trí DevOps Engineer trong tương lai.